Al een aantal jaar pleit de SP in Zoetermeer om leegstaande kantoren anders in te gaan zetten. De SP denkt hierbij onder andere aan het transformeren van leegstaande kantoren tot goedkope woningen voor bijvoorbeeld studenten of starters op de woningmarkt. De leegstand van kantoren in Zoetermeer is al jaren boven de 10%. De laatst bekende cijfers geven zelfs een leegstand van bijna 20%! Tijd voor actie!

In het begin werd de SP voor gek gehouden. Zoiets onmogelijks stel je toch niet voor! Echter, in de loop der jaren heeft de SP steeds meer steun weten te krijgen voor dit voorstel. Alleen het college van B&W wil maar niet opschieten om hier voortvarend mee aan de slag te gaan. Al weer bijna anderhalf jaar probeert het college van B&W te onderzoeken of het oude EIM-kantorenpland omgebouwd kan worden tot woningen. Maar veel schiet het college van B&W niet op.

Nu lees ik net op de website van RTV N-H dat de gemeente Amsterdam wel de stoute schoenen heeft aangetrokken. Het college van B&W heeft een pakket aan maatregelen gemaakt waardoor leegstaande kantoren makkelijker een nieuwe bestemming kunnen krijgen. Indien nodig schuwt de gemeente niet eigenaren van deze panden te dwingen over te gaan tot een andere invulling.

Dit is nu een ontwikkeling waar ik vrolijk van word. Hier zou het college van B&W in Zoetermeer een voorbeeld aan kunnen nemen. Mijn advies aan de Zoetermeerse wethouder Emmens is dan ook: neem contact op met wethouder Maarten van Poelgeest van Amserdam en laat je informeren! Ik ben benieuwd of we dan na het zomerreces een soortgelijk voorstel van onze wethouder kunnen verwachten!

Toen ik een jaar of vijf geleden de SP-fractie begon te ondersteunen was het een van de eerste dingen die ik onderzocht heb: leegstand op de kantorenmarkt. In die tijd was al duidelijk dat bij ongewijzigd beleid de leegstand onverantwoordelijk hoog blijft. Ook bij bedrijfsterreinen loert dat gevaar.

Dat is belachelijk in een stad waar het vinden van woonruimte tot 32 maanden kan duren aan wachtlijsten.  En waar ruimtegebruik op gespannen voet staat met leefbaarheid.

Toen was de meestgehoorde reactie: de markt lost het wel op. Zoals alle problemen door onbeperkte vrijmarktwerking zouden worden opgelost. Nu in de crisis blijkt het eerder de bron van allerlei problemen. Daar is nu gelukkig meer aandacht voor. De SP heeft al jaren gewaarschuwd tegen de gevolgen van ongelimiteerde marktwerking.

Des te onbegrijplijker dat er in al die jaren weinig tot niets is gebeurd. Na jaren van aandringen kwam het college wel met een ‘transformatiestudie kantoorlocaties‘ met zinnige plannen. Maar van uitvoer is niet veel gekomen.

En zeker niet zo enthousiast als dezelfde wethouder allerhande leisure-voorzieningen de stad in praat. Dat is dus ruimte opslurpen zonder aan de achterkant er voor te zorgen dat elders in de stad het ruimtegebruik nuttig en verantwoord besteed wordt.

Dan de cijfers. Volgens een recent rapport van DTZ is de leegstand voor Zoetermeer rond de 20%. De SP wil dat de leegstand niet boven de 10% uitkomt en deze mag niet ’structureel’ zijn. Iedereen weet dat in de stad vele locaties in de laatste jaren helemaal niet verhuurd zijn. De huurprijzen blijven echter wel hetzelfde – iets wat men in de raad niet wou geloven – vanwege de boekwaarde van panden die investeerders belangrijk vinden.

Vrijwel alle andere partijen hebben onze voorstellen niet gesteund destijds. In het belang van de stad zou dit probleem serieuzer aangepakt moeten worden. Op woongebied is er naast mooie woorden de laatste vier jaar ook erg weinig gebeurd. Tijd voor stappen! Aan de SP zal dat in elk geval niet liggen, ook niet na 3 maart.

Na de kantorenmarkt luidt de winkelbranche nu ook de noodklok. De leegstand in winkelpanden is in een aantal jaren meer dan verdubbeld. De reden is dat het aantal m2 winkeloppervlakte ook is verdubbeld terwijl mensen niet ineens meer geld uitgeven in al die nieuwe winkelruimte. Te vaak wordt er door gemeentes meer geluisterd naar projectontwikkelaars dan naar bijvoorbeeld de winkeliers van het MKB. De vraag of er behoefte naar is wordt ook niet gesteld.

Er is helemaal geen ruimtelijk probleem, maar een bouwprobleem. Er staat nu nog voor vele meters aan uitbreiding op de agenda’s. Voornamelijk in uitbreidingen van ‘malls’ en ander grootschalig spul. Overigens met erg wisselend succes. Terwijl 80.000 mensen nog immer naar woonruimte zoeken is het winstgevender om te bouwen voor leegstand. De overheid zou veel krachtiger moeten sturen. Maar goed het voor het hoofd stoten van de machtige projectontwikkelaars is natuurlijk slecht voor het ‘netwerk’ en de winst van gemeentes.

‘Rotterdam gaat een leegstandtax invoeren in winkelgebieden. Eigenaren die hun winkelpanden langer dan twee jaar leeg laten staan, moeten extra belasting gaan betalen. Op die manier wil de gemeente vastgoedeigenaren stimuleren hun panden eerder te vullen of af te storen.’ (AD Rotterdam)

Volgens het AD van afgelopen weekend. Ik kreeg een tip van Ans hierover. Zo zie je maar dat onze plannen niet geheel uit de lucht gegrepen zijn. Blijkbaar is het dus wel mogelijk en bovendien een goede manier om vastgoedeigenaren te stimuleren iets anders te doen met een pand.

Het nieuwsbericht over de begrotingen zegt waarschijnlijk een hoop. Mijn persoonlijke teleurstelling was ons voorstel mbt tot het afschaffen van de precariobelasting. Dat is belasting op zaken die op gemeentegrond gezet wordt. Vooral belasting op het hebben van een terras.

De opbrengst was afgelopen jaar maar liefst 37.000 euro, dat is op de begroting van de hele stad een promille ongeveer. Maar brengt wel allerlei administratie met zich mee, ook voor de terrasuitbaters. Terwijl we juist in Zoetermeer streven naar meer terrasruimte! Dit lijkt mij in elk geval geen aanmoediging.

Ik kan nog begrijpen dat deze raad niet zo vooruitstrevend is om iets van leegstandsbelasting of reclamebelasting in te stellen om enerzijds leegstand te bestrijden en anderzijds meer na te denken of de vulling van de openbare ruimte. Daar is trouwens ook veel meer geld mee gemoeid. Maar waarom die ene lullige maatregel niet gewoon terugdraaien in het kader van voortschrijdend inzicht is mij echt een raadsel. Wellicht omdat wij niet hebben meegetekend met het ‘verzamelvoorstel’ of we niet hard gelobbyt hebben rond de fractiekamers? Wat mij betreft in elk geval een gemiste kans.

Sowieso ben ik nogal teleurgesteld eigenlijk. Bijna 19 uur totaal debat en de discussie vond ik vrij aardig gaan, tenminste onder collega-raadsleden. En dan toch op het laatste moment zo raar omgaan met de besluitvorming gaf ons toch wel een behoorlijk bittere nasmaak.

Vandaag nadat via bronnen duidelijk was geworden dat het vermoedelijk weer de verkeerde kant op ging met de leegstand van kantoorruimte een nieuw overzicht opgevraagd ( Kon overigens erg snel vanuit de gemeente – hulde! ) .

Helaas is de leegstand weer een paar procenten gestegen. De lijst meldt 15,3% leegstand. Dat benadert kortom bijna 1 op de 8 kantoorpanden.

Een belangrijk argument van het college was altijd ‘frictieleegstand’, wat een tijdelijk fenomeen is doordat bedrijven zich verplaatsen. Kijkend naar de cijfers van toe en nu valt op dat het juist grotendeels dezelfde kantoren zijn die niet worden gevuld. En dan voornamelijk in gebieden die al overvloeien van kantoren ( snelweglocatie Meerzicht / Driemanspolder / Rokkeveen ). Goede voorbeelden zijn de Boerhaavelaan, Plein der Verenigde Naties, Bredewater etc. Overigens komen er nog duizenden vierkante meters kantoorruimte bij de komende jaren.

Kijk en vergelijk

Eindelijk eens iets op TV over de leegstand van kantoorgebouwen. Waarom? Jansen en Janssen gaan op onderzoek uit.

Waarom staan er zoveel kantoorgebouwen leeg, maar kan ik geen woonruimte vinden? Er is veel te veel kantoorruimte en er komt alleen maar meer bij. En dat terwijl je in een stad als Amsterdam tien jaar wacht op een huurwoning of drie ton neer mag tellen voor een krap flatje.

Deze aflevering is echt een aanrader, want het beschrijft perfect waarom er zoveel kantoren worden gebouwd en waarom dat niet gaat veranderen ( hint: heeft iets te maken met een overheid die niet durft in te grijpen). Donderdag a.s. gaat het over starters en waarom die niet in aan de bak komen ( hint: nee, laat maar ) .

Vraag! Wat komt er bij station BleiZo? Wat wordt er ontwikkeld onder de naam ‘Prisma’? Wat komt er bij het Kwadrant? Wat is de huidige leegstand bij bedrijfsterreinen? Het Prisma gebied wordt pas later ontwikkeld dan gepland vanwege geen vraag. Sterker nog in de hele regio is de planvorming 15 keer (VIJFTIEN !) meer bedrijfsterrein gereserveerd dan er nodig is tot 2020. En waarom dan? Ach meneer, l’economie! Verder argumentatie overbodig, om moedeloos van te worden.
Vervolgens spendeert de gemeente duizenden euro’s aan promotie in een concurrentieslag met andere gemeentes. Om de bedrijven hier te laten ‘landen’. Gevolg is een vol landschap, problemen met ruimtelijke ordening en veel lege terreinen. En geen ruimte voor hoognoodzakelijke betaalbare woningbouw.
Lezersvraag: Hoeveel kantoorleegstand is er momenteel en hoeveel kantooroppervlak komt er bij om ‘aan de vraag tegemoet te komen’ ….

Ik kan het nauwelijks geloven, maar het stond er echt in het promotieblad ‘Veelzijdig Zoetermeer’. Een uitgave van Stichting Flovavontuur en de gemeente Zoetermeer om de stad in een zonnetje te zetten.

Een leegstand van 4%? Bij het laatste begrotingsdebat was dat nog veel hoger, namelijk 12.5%. Zou Zoetermeer die leegstand binnen een aantal maanden hebben weggewerkt? Bij navraag blijkt dat (helaas) niet het geval. De leegstand is wel verminderd, maar nog steeds te hoog: 11.6% .

De SP had hier vorig jaar al een motie over ingediend ( geen nieuwbouw kantoren bij een leegstand van méér dan 10% ) maar die heeft het helaas niet gehaald.

Waar de leegstand is? Liefhebbers kunnen deze PDF bekijken . De wethouder heeft belooft met een antwoord te komen hoe dit in het blad terecht is gekomen. Gewoon een fout of een leugentje om eigen bestwil?

Zuid-Holland bouwt veel te veel bedrijfsterreinen. Dat is de uitkomst van een onderzoek van diverse milieuorganisaties. Op basis van al bestaande terreinen en wat gemeenten voor de toekomst hebben aangegeven ligt de uitgifte zelfs 15 (!) keer hoger dan de werkelijke vraag.

Het gevolg is dat Nederland veranderd in een lange lint van halflege en weinig aanschouwelijke bedrijfsterreinen in een poging maar zoveel mogelijk bedrijven binnen een stad te houden. Hiervoor moet woningbouw, natuur en zelfs oude gebouwen wijken.

Zelfs VVD-minister Winsemius maakt zich zorg, nu de lokale afdelingen hier nog!

Tijdens de lancering van het meldpunt Zuinig op Ruimte op 6 december in Leidschendam uitte minister Winsemius van VROM zijn zorgen over lelijke en alsmaar uitdijende bedrijventerreinen. Hij pleitte ervoor om terughoudend te zijn met het bouwen van nieuwe bedrijfsterreinen aan de randen van de steden: ‘Een appel rot ook van binnenuit!’ Het meldpunt is een initiatief van Stcichting Natuur en Milieu en de Provinciale Milieufederaties.

Via Meldpunt Zuinig op Ruimte kunt u uw zorgen uitten en niet-noodzakelijke terreinen aanmelden. In Zoetermeer wordt er voor meer dan 100.000 m2 ruimte bijgebouwd tot 2010 en bovendien meer dan 60.000 m2 kantoorruimte ( huidige leegstand 12,9% )